Yıllardır var olan ve var olmaya da devam edecek olan toprak dünyasından her birimizin birkaç ifadeden haberi olması gerekir. Bunlar, arsa nedir, arazi nedir, parsel nedir? Gibi basit gibi gözükse de farklı ayrıntılara sahip olan ifadeler olabilir. Her birimiz, bir avuç toprağın üzerinde yaşıyoruz ve bu ufak bilgilere sahip olmamız önem arz edebilir.

Örneğin, arsa ve arazi nedir, aralarındaki fark nelerdir? Her arazi arsa sayılabilir mi? Hayır. Arazi, belirli bir toprak bütünlüğüne verilen ad iken arsa, bu arazilerin, sınırlarında mevcut olan belediyeler tarafından imara yani yapılandırılmasına izin verilen arazilerdir. Her arsa arazidir fakat her arazi arsa değildir.

Peki parsel nedir? Parsel, kelime anlamı olarak toprak bütünlüğü olsa da toprak dünyasında yani gayrimenkul sektöründe parselin anlamı, sınırlara ayrılmış ve ayrılmış arazi bölümü olarak geçmektedir.

İmar Kanunun 18.maddesi gereği bu toprak bölümlerinin bir sahibi olabileceği gibi birden fazla sahibe de bölüştürülebileceği yazılmaktadır. Bu kişiler, gerçek şahıslardan oluşabileceği gibi tüzel kişi de olabilmektedir. Kamu kuruluşları ve vakıflar da bu şahıs kadrosunda yer almaktadır. Parsel diye açıklayıp işin içinden çıkılamayacağını bildiğimize göre parsel çeşitlerine de değinebiliriz.

Parsel Sorgulama

Parsel sahiplerinin çeşitli kişiler, kurumlar ve vakıflar olabileceğine değindikten sonra bu sahiplenme şekillerinin nasıl sorgulanacağından da bahsetmek gerekir. Parsel sorgulamasına nasıl ulaşılabilir? Parsel sorgulama, Tapu ve Kadastro Müdürlüğü tarafından geliştirilen Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi yani TAKBİS ile internet üzerinden tapu parsel sorgulama şeklinde incelenmektedir.

İnternet sistemini kullanmak istemeyen kullanıcılar için gerekli devlet dairelerine giderek de incelemelerde bulunabilirler. Online sorgulama ekranına buradan ulaşabilirsiniz: https://parselsorgu.tkgm.gov.tr/

Parsel Çeşitleri

Toprak bütünlüğünün ayrılmasıyla oluşan parseller, çeşit olarak da ayrılmaktadırlar. Parsel çeşitleri iki şekilden oluşmaktadır. “Kadastro parseli” ve “imar parseli” olarak çeşitlendirilmiştir. Peki çeşitlilik ne anlama gelmektedir?

Kadastro Parseli

Kadastro Parseli açıklamasını yapmadan önce kadastro ne demek buna değinelim. Kadastro, belirli bir bölgedeki özel arsaların kayıta geçirilmesidir. Her bir arsa kayıta geçirilirken sistematik bir şekilde numaralandırılır, alanı ve çevresi haritalandırılır, arsanın özellikleri, büyüklüğü, aşağı yukarı belirlenen değeri ve hakları yazılmaktadır. Peki kadastro parseli nedir?

Kadastro parseli ise kadastro yapılırken kadastro adaları içerisinde bulunan mülkiyeti tescillenmiş parsellerdir. Kadastro parseli, devlet tarafından mülkiyet hakkı belirlenmesi için yapılmaktadır. Belirlenmiş alanlar tapuda yer almaktadır. Tapuda yer alan bu arazi bölümlerine ise kadastro parseli denmektedir. Sınırları bu şekilde belirlenmeyen tapuların hakları ve geçerliliği hükümsüzdür. Devlet tarafından işleme alınmamaktadır.

İmar Parseli

Parsel çeşitliliğinden bir diğeri, imar parselini açıklamadan önce yine kelime anlamlarına değinmemiz gerekmektedir. İmar ne demektir? İmar, sınırları çizilmiş toprak parçalarının belediyelerin verdikleri izinle beraber arazinin arsa konumuna geçmesine verilen adlandırmadır.

Belirlenmiş bir yerin inşa edilmesi, yapılandırılması, şehirleştirilmesi istenilirse bunun tek yolu imar izninin onaylanmış olmasıdır. İmar parseli de buna bağlı olarak imar adaları içerisinde bulunan kadastro parsellerinin İmar Kanunu, imar planı ve yönetmelikte olan maddeler eşliğinde düzenlenmiş şekline imar parseli denmektedir.

Kadastro Parseli ve İmar Parseli

Peki kadastro parseli ve imar parseli farkı nelerdir? Parsel sahiplerinin muvafakatleri olmamasıyla beraber plan hükümlerine ters düşecek bir durum yaşandığında, küçük zaruri işlemler haricinde değişikliğe ve tamire izin verilmemektedir. Aynı şartlara sahip olması gerektiği halde bu maddelerin tatbiki mümkün olunmadığı zamanlarda imar planı ve yönetmelik hükümlerine göre müstakil inşaata müsait olan kadastrol parsellere, plana bağlı olarak inşaat ruhsatı verilebilmektedir.